Suy niệm Tin Mừng Chúa Nhật 25 TN-A Bài 201-202: Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng

------------------------------------------
Phúc Âm: Mt 20, 1-16a: “Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Nước trời giống như chủ nhà kia sáng sớm ra thuê người làm vườn nho mình. Khi đã thoả thuận với những người làm thuê về tiền công nhật là một đồng, ông sai họ đến vườn của ông. Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác đứng không ngoài chợ, ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”. Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu và thứ chín, ông cũng trở ra và làm như vậy.
Ðến khoảng giờ thứ mười một ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: “Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?” Họ thưa rằng: “Vì không có ai thuê chúng tôi”. Ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta”.
Ðến chiều chủ vườn nho bảo người quản lý rằng: “Hãy gọi những kẻ làm thuê mà trả tiền công cho họ, từ người đến sau hết tới người đến trước hết.” Vậy những người làm từ giờ thứ mười một đến, lãnh mỗi người một đồng.
Tới phiên những người đến làm trước, họ tưởng sẽ lãnh được nhiều hơn, nhưng họ cũng chỉ lãnh mỗi người một đồng. Ðang khi lãnh liền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: “Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao”? Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: “Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao?” Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng? Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”. - Ðó là lời Chúa.
------------------------------------------
Mục lục:

TN 25-A201: CHÚA YÊU CHỈ VÌ CHÚA MUỐN.. 1
TN 25-A202: KHUÔN MẶT CỦA THIÊN CHÚA.. 4

------------------------------
 

TN 25-A201: CHÚA YÊU CHỈ VÌ CHÚA MUỐN

 

Dạo trung tuần tháng 1.2015, tại buổi tiếp kiến dân Philippines trong chuyến tông du đến nước TN 25-A201

Dạo trung tuần tháng 1.2015, tại buổi tiếp kiến dân Philippines trong chuyến tông du đến nước này, một em bé hỏi Đức Thánh Cha Phanxicô: Tại sao Chúa lại để xảy ra sự dữ? Tại sao ít có người giúp đỡ người tốt?

Điều đáng nói ở đây là lời hỏi được cất lên trong nước mắt của một con người, lẽ ra chỉ biết hồn nhiên, thơ ngây, an bình trong lứa tuổi ấu thơ của mình.

Câu hỏi, vì thế trở nên đắng lòng, trở nên chất vấn hay nặng hơn, mạnh mẽ tố cáo thế giới người lớn và những ai nắm giữ hay đang xây dựng cho mình quyền lực thống trị người khác (trong vai trò lãnh đạo hay chức vụ nào đó).

Tại sao có quá nhiều người khổ đau do bất công gây nên ở kỷ nguyên đầy thuận lợi và tiện ích cho con người?

Bất công xuất phát từ chính lòng tham lam, ích kỷ, yêu bản thân cách vô lối và vô cảm mặc kệ sự sống của người khác ra sao thì ra.

Bất công còn do chủ nghĩa hưởng thụ, óc thực dụng và lối sống vô đạo đức, bất chấp tư cách của mình mà kẻ nắm quyền hành trong tay thể hiện.

Cứ như thế, xã hội bị những kiểu sống ấy khuynh đảo, làm xói mòn những giá trị nhân văn trong mối tương quan giữa người với người.

Từ tất cả những kiểu sống ấy, hình thành thói vô cảm ngày càng nặng, càng lan rộng, khiến trái tim con người chai cứng, thời gian phục vụ thành thời gian thủ lợi, tranh thủ vơ vét, để làm giàu, để củng cố quyền lực cách bất chính.

Bằng dụ ngôn những người được mướn làm vườn nho, Chúa phơi bày tội ác của một nhóm người. Đó là kẻ tìm thu vén và trục lợi cho bản thân.

Được chủ mướn làm vườn nho, thay vì xem đây là cơ hội phục vụ, họ cho mình có đặc quyền hưởng lương bổng theo ý, chứ không theo thoả thuận.

Thoả thuận ban đầu chỉ là điều kiện để hình thành nhóm. Một khi nhóm vững chãi, họ thao túng, đề cao mình, nhân danh mình.

Không chấp nhận chủ trả lương cho người đến sau bằng mình, họ đang giành giật cho lợi ích của nhóm, của bản thân. Thái độ ganh ghét, muốn phì da, vinh thân cướp mất cơ hội để họ quan tâm và chia sẻ lợi ích cho tha nhân.

Kẻ chỉ nghĩ đến mình, ham hố mọi thứ cho mình sẽ tự giết khả năng tương giao với tha nhân, trái tim chỉ là băng giá, suy nghĩ chỉ là hạt sạn. Họ trở nên nguy cơ tai hại vô cùng cho tha nhân, cho cuộc sống chung của đồng loại...

Giữa tất cả những bất công, những nhiễu nhương đang càng lúc càng tàn phá mạnh đạo đức xã hội loài người, người Kitô hữu lại được Chúa mời gọi cộng tác cùng Người trao tặng tình yêu, con tim, khối óc nhằm thăng tiến xã hội, phát triển tư cách và đạo đức bản thân, xây dựng sự hiệp nhất, tình bác ái, lòng vị tha và ra sức chinh phục vũ trụ theo sự phát triển và lợi ích của đồng loại...

Chúa không cần chúng ta ngồi nhìn trời để ca ngợi Chúa. Chúa cần chúng ta ca ngợi Chúa bằng ra sức hiến dâng nhiệt huyết, tình yêu của bản thân để ngày càng giống Chúa hơn, xứng đáng hơn trong địa vị làm con Chúa.

Nếu vườn nho là hình ảnh Hội Thánh, nghĩa là Chúa vẫn tiếp tục mời gọi ta ở lại trong Hội Thánh không phải vì Chúa mà chỉ vì yêu thương chúng ta. Chính trong Hội Thánh, ta là cánh tay của Chúa để xây dựng Hội Thánh, xây dựng trần thế, biết làm việc nghĩa, nâng cao đời sống mình và đời sống tha nhân.

Dù được tuyển chọn vào Hội Thánh, ta không có quyền đòi Chúa phải cho mình nhiều hơn những người khác. Ngược lại, ta hãy phục vụ hết mình, hãy sống vì danh Chúa đến cùng, và làm cho cuộc đời tràn ngập yêu thương.

Hãy nhớ, Chúa nhân từ nhưng cũng rất công bằng. Trả công là quyền của Chúa. Chúa không làm ai thiệt thòi, không làm ai thất vọng. Chúa sẽ ban phần thưởng xứng đáng cho mọi tôi tớ trung thành.

Ông chủ trong dụ ngôn làm đúng thoả thuận. Giá mà người làm công từ sớm cứ vui nhận phần mình, chắc chắn họ sẽ được chủ thương. Ông ghi nhận lòng tốt của họ. Ông nể phục người biết yêu thương người khác.

Đâu phải cứ sòng phẳng mới là tình yêu. Đâu phải người kia nhận đúng mức của họ thì tôi phải nhận đúng theo công sức của tôi mới là công bằng.

Sự tồn tại trong lòng ông chủ hình bóng của người được ông hết mực yêu thương, hết mực nể phục, hết mực lưu tâm mới là điều quý giá...

Biết bao nhiêu lần, tôi tặng quà cho A bằng B. Nhưng trong lòng tôi, giá trị của A lớn hơn nhiều, đáng quý hơn nhiều. A nhận quà bằng B. Nhưng chắc gì B nhận tình cảm của tôi bằng tình cảm tôi dành cho A.

Chúa yêu tôi vì tôi luôn yêu Chúa, cố gắng trung thành với Chúa, chứ đâu phải nhờ bổn phận mà tôi thể hiện...!!

Bổn phận ấy, dù hoàn hảo đến đâu, đáng gì mà đòi hỏi tình yêu của Chúa!!

Chúa yêu tôi chỉ vì Chúa muốn. Thế thôi.

Lm. JB. Nguyễn Minh Hùng

------------------------------
 

TN 25-A202: KHUÔN MẶT CỦA THIÊN CHÚA

 

Dụ ngôn “những người thợ giờ cuối cùng” rất nổi tiếng. Lắm khi người ta đã chỉ trích nó, vì TN 25-A202

Dụ ngôn “những người thợ giờ cuối cùng” rất nổi tiếng. Lắm khi người ta đã chỉ trích nó, vì chỉ phê phán nó trên bình diện kinh tế, công bằng xã hội kiểu nhân loại. Theo quan điểm đó, thái độ của gia chủ ít ra cũng đáng ngạc nhiên, bất bình thường. Một “chủ nhân” sẽ bảo bạn rằng bắt chước gia chủ tức khắc phá sản. Một “công nhân” sẽ nói: không tôn trọng một mức thang tiền lương hợp lý theo công việc được hoàn thành thì chẳng bình thường đâu, và làm một ông chủ độc đoán như thế thật bất xứng. Nhưng các chú giải ấy vì quá nông cạn nên không đúng được. Đức Giê-su có bao giờ cổ vũ bất công xã hội đâu! Phải đọc trang thời danh này một cách khác để nó thật là một “tin mừng”!

Xin nhớ rằng “dụ ngôn” là một thể văn chính xác, đâu muốn đọc thế nào cũng được. Khác với “ẩn dụ”, trong một dụ ngôn, mọi chi tiết cụ thể đều không mang những bài học: phải tìm “chủ điểm” của câu chuyện, ý nghĩa trung tâm của thuật trình. Các chi tiết còn lại có đó là chỉ để câu chuyện được liên tục, đôi lúc gia tăng hài hước, bó buộc chú ý, khiến phải quan tâm.

Mọi Người Đều Được Kêu Gọi

“Nước Trời Giống như chuyện chủ nhà kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm vườn nho của mình”. Lúc này đây, tất cả bắt đầu như một câu chuyện có thực. Chúng ta đang ở tại Pa-lét-ti-na, khi trời còn rất sớm. Các “thợ công nhật” đứng đó, trên quảng trường làng, chờ được thuê mướn, kiếm ăn qua ngày. Đây là tình trạng bi thương của những con người không có nghề nghiệp đảm bảo, một tình trạng vẫn còn là của phần lớn các chủ gia đình trong Thế giới Thứ ba.

Tuy nhiên, dẫu cho mô tả ban đầu này rất hiện thực, chúng ta cũng được cảnh giác ngay: đây sẽ không phải là một bài học xã hội, nhưng là một mạc khải về “Nước Trời”. Ông chủ đi thuê người từ tảng sáng. Đến giờ thứ sáu (mười hai giờ trưa), giờ thứ chín (ba giờ chiều), thậm chí đến giờ thứ mười một (năm giờ chiều), ông vẫn còn tuyển thợ. Ta đoán ra ngay đây không phải là một ông chủ bình thường: người ta đâu có thuê thợ một giờ trước khi chấm dứt ngày công! Đây là một “ông chủ” ưu tư sâu xa về thảm cảnh của những người thất nghiệp: “Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết?” Nếu chỉ dừng lại ở phần đầu dụ ngôn, không chồng chéo nhau trong đó các thiên kiến ý thức hệ, ta thấy Đức Giê-su đã vẽ ra một nhân vật hết sức tốt lành: không mệt mỏi, năm lần trong cùng một ngày, ông đã quan tâm cung cấp công việc, tiền lương, phẩm giá... cho những con người nghèo khổ bất hạnh.

Ngoài ra, cũng nên lưu ý điệp khúc: “Hãy đi vào vườn nho!” Trong toàn bộ Cựu Ước, và thành thử đối với thính giả đầu tiên của Đức Giê-su, “vườn nho” là biểu tượng của “dân Thiên Chúa” (x. Is 5,1-7; Gr 2,21; Ed 17,6; Hs 10,1; Tv 78,9-16). Theo nghĩa đó, “vườn nho” chính là nơi hạnh phúc, nơi Thiên Chúa giao ước với dân Người, “Nước Trời” chính là nơi có lòng lành của Thiên Chúa, nơi Người không ngớt mời gọi hết thảy chúng ta gia nhập: “Hãy vào vườn nho đi... Để mà hưởng niềm vui của gia chủ...” (x. Mt 25,21-23).

Mọi Sự Đều Là Hồng Ân

Đến chiều, lúc xảy ra việc trả lương, mới thật sự bắt đầu cái khó tin, xét theo phương diện con người. Đây là dấu chúng ta đến gần “chủ điểm” của câu chuyện. Hiển nhiên “gia chủ” lạ lùng này muốn cho những kẻ được vào vườn nho ông trước tiên mục kích việc ông sắp thực hiện cho những kẻ cuối cùng: chứng kiến việc trả lương người khác! Sao thế? Trả cho họ trước để họ ra đi thì quá đơn giản... và hết chuyện! Và họ đã chứng kiến thực sự, vừa kinh ngạc vừa bực mình. Bản văn Hy-lạp dùng một từ có nghĩa chính xác là “kêu ca”... Đây là một từ Kinh Thánh nhắc nhớ tiếng “kêu ca” của dân Ít-ra-en trong hoang địa (x. Xh 16,9; Tv 106,25) cũng như diễn tả thái độ rất thông thường của ta khi không hiểu các thử thách đổ xuống đầu mình... khi “phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt” nên kết án Thiên Chúa.

Trong dụ ngôn, thời Đức Giê-su, “những kẻ kêu ca” này rõ ràng là các kinh sư và Pha-ri-sêu; họ thật sự không ngớt cằn nhằn Đức Giê-su khi Người tiếp đón hạng “thu thuế, đĩ điếm và tội lỗi”. Vào thời Mát-thêu, những “kẻ cuối hết” được ngang hàng với những “kẻ đầu tiên” chính là người ngoại giáo được đưa vào trong Giáo hội cách bình đẳng với người Do-thái chính gốc. Hôm nay cũng thế, chúng ta nghe Đức Giê-su mạnh mẽ nói lại với chúng ta rằng đối với Thiên Chúa, không có hạng ưu đãi. Những “người thợ giờ sau hết” cũng được đối xử ngang bằng với những ai được đi vào Vườn nho Thiên Chúa trước tiên! Trong Tin Mừng, Đức Giê-su thường xuyên nêu bật các người nghèo khó, bị loại, “rốt cùng”, tội lỗi! Ai khó chịu phản đối điều này thì sẽ được nghe Người mạnh dạn tuyên bố đó chính là thái độ của Thiên Chúa... “giàu lòng thương xót”, “dives in misericordia”, theo nhan đề rất đẹp của một thông điệp từ Đức Gio-an-Phao-lô II cũng như theo nền tu đức đang được cổ vũ mạnh mẽ bởi Đức Phanxicô, vị Giáo hoàng mà ngày 11-4-2015, qua Tông sắc “Misericordiae Vultus” (Dung nhan lòng thương xót), đã ấn định Năm thánh Ngoại thường về lòng thương xót của Chúa (từ 8-12-2015 đến 20-11-2016, lễ Chúa Kitô Vua).

Quả thế, gia chủ đã trả lời những kẻ kêu ca cách chắc nịch: “Tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tùy ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng mà bạn đâm ra ghen tức?” Chúng ta không còn ở trong một hoàn cảnh bình thường để có thể từ đó rút ra các nguyên tắc công bình xã hội, nhưng đang nghe một “mạc khải” thần học về các thái độ của Thiên Chúa. Sau đây là chân dung tuyệt diệu Đức Giê-su vẽ ra cho ta về Cha của Người:

* Một Thiên Chúa yêu thương nhân loài hết thảy, đặc biệt những ai bị bỏ rơi hơn hết; Người muốn đưa họ vào hưởng “Vườn nho của Người”, hưởng hạnh phúc của Người...          

* Một Thiên Chúa gieo rắc ân huệ mình cách thừa thãi; Người “mời” và “gọi” mọi lúc, mọi tuổi, mọi hoàn cảnh...

* Một Thiên Chúa mà lòng “nhân lành” không bị các công lao của ta giới hạn; Người ban nhiều hơn ta “có được nhờ nỗ lực riêng của riêng ta”.

* Một Thiên Chúa gạt bỏ bất cứ ai cho rằng mình có những đặc quyền đặc lợi và tìm cách ngăn kẻ khác cũng được hưởng...

Như thế, Tin Mừng hôm nay công bố một trong những chân lý chủ yếu của đức tin chúng ta, mà thư Rô-ma và Ga-la-ta sẽ triển khai dài dòng: “Hết thảy những ai tin đều giống nhau cả: hết thảy đều đã phạm tội và bị tước mất vinh quang Thiên Chúa, nhưng họ được trở nên công chính do ân huệ Thiên Chúa ban không... Vậy thì hãnh diện ở chỗ nào? Chẳng có gì để hãnh diện!... Thật thế, chúng tôi nghĩ rằng: người ta được nên công chính vì tin, chứ không phải vì làm những gì luật dạy” (Rm 3,22-24.27-28). Dụ ngôn này thành ra đem lại một niềm hy vọng lớn lao cho biết bao chủ chăn hay cha mẹ ngày nay thấy tín hữu hay con cái rời bỏ đức tin. Không gì mất mãi đối với Thiên Chúa. Người tuyển dụng cho đến giây phút cuối cùng. Chẳng bao giờ là quá trễ! Ngoài ra, Đức Giê-su đâu có “kể” chuyện này không thôi... Người đã sống chuyện đó bằng cách ban Thiên đàng đúng giây phút cuối cùng cho tên cướp cùng bị đóng đinh trên núi Sọ. Như thế, thay vì đứng lại nơi cảnh bất công bề ngoài này, chúng ta được mời vui hưởng lòng “nhân hậu” tuyệt vời của Cha chúng ta: “Hãy biết xót thương như Cha chúng con là Đấng hằng thương xót”.

Từ vài thập niên nay, thế giới đã tiến rất xa trong đòi hỏi “công bình”. Dĩ nhiên không có vấn đề lùi lại. Nhưng thế giới cũng chẳng cần phải tiến bộ về mặt tình yêu, mặt “trái tim” sao? Sau đây là lời phát biểu theo chiều hướng đó của Đức Gio-an-Phao-lô II trong thông điệp “Giàu lòng thương xót” của người: “Trong thế giới ngày nay, trên một quy mô rộng lớn, ý thức về công bình đã chỗi dậy...Và Giáo hội chia sẻ với con người thời đại khát vọng nồng nhiệt lẫn sâu xa đó, khát vọng về một cuộc sống công bình hơn trên mọi phương diện...Tuy nhiên, thật khó mà không nhận thấy rằng thường khi các chương trình dựa trên ý niệm công bằng chịu nhiều biến dạng trong thực tế... do oán ghét, hận thù và bạo ngược... Kinh nghiệm của quá khứ và của thời ta cho thấy công bình tự nó không đủ, nếu ta không để cho sức mạnh sâu xa hơn là tình yêu biến đổi nhào nặn cuộc sống con người... Và lòng thương xót (phát xuất từ Thiên Chúa) là một sức mạnh đặc biệt của tình yêu ấy, nó dũng mãnh hơn tội lỗi và sự bất trung của con người... Theo một nghĩa nào đó, lòng thương xót nằm ở cực đối diện với đức công bình thần linh, và trong lắm trường hợp đã tỏ ra mạnh mẽ cũng như triệt để hơn công bình” (Gio-an-Phao-lô II). mục lục.

Lm. Phêrô Phan Văn Lợi

------------------------------